Door Aris Maat op 31 januari 2014

Lachen… tot tranen aan toe

Nederland maakt zich weer op voor gemeenteraadsverkiezingen. Spannend! Omdat Ouderkerk betrokken is in een herindeling van de K5-gemeenten mogen wij een halfjaar later, in november, onze stem uitbrengen. Ik zal niet onder stoelen of banken steken dat ik hier blij om ben.

Al in ons verkiezingsprogramma van 2006 hebben wij ons uitgesproken voor een bestuurlijke herindeling met een voorkeur voor K5. En nu, na veel verloren jaren van bestuurlijk gekissebis maar vooral besluiteloosheid, lijkt het proces in een rotgang voort te denderen. Ik had graag gezien dat er wat meer tijd was, maar die is er nu helaas niet meer. Die hebben we zelf verspeeld!

Een Tweede Kamerlid wist het prima te verwoorden: ‘Bestuurders hebben hun verantwoordelijkheid niet genomen. We komen vrijdag (vandaag dus) kijken hoe ernstig het is’.
Wat mij betreft helemaal raak.

Omdat ik u niet weer wil vervelen over wat er qua herindeling de laatste jaren over u is uitgestort, zal ik alle besproken varianten van K2, K4, K5 of K6 links laten liggen maar de laatste enigszins gezamenlijk nagestreefde variant, de BON, wil ik middels deze blog graag afsluiten.
In maart 2012 viel er in de Krimpenerwaard een brief van toenmalig minister Spies op de mat waarin zij de vijf gemeenten opriep te onderzoeken of een bundeling van de vijf ambtelijke organisaties kan leiden tot een noodzakelijke versterking van de bestuurskracht. Een brief, geschreven in Jip en Janneketaal die elke leerling uit groep 8 met een voldoende voor tekstverklaring zou begrijpen. Maar helaas, de meeste gemeenteraadsleden in Bergambacht, Nederlek en Ouderkerk bleken vroeger in groep 8 voor dit vak een onvoldoende te hebben gescoord.
Ook Ouderkerk, waar VVD en ChristenUnie nota bene in het coalitieprogramma hadden opgenomen voor een bestuurlijke herindeling te gaan, stapten zonder morren met steun van SGP en CDA in de passerende BON-trein – de PvdA verbouwereerd en in ongeloof achterlatend. Want drie postzegelgemeenten die denken zelf een complex en uiterst kostbaar proces als een ambtelijke fusie te kunnen dragen? Het neigde naar grootheidswaan.

Maar zelfs toen duidelijk was dat alle bestuurlijke seinen bij provincie en Rijk een andere richting opwezen, de drie ondernemingsraden van de gemeenten hun gemeentebestuur openlijk opriepen hun besluit te heroverwegen en in te zetten op een bestuurlijke herindeling, hield men de poot stijf. We gaan voor de BON!

In september 2012, twee maanden voor de begrotingsraad waarin ook Ouderkerk gedwongen zou worden financieel te snijden in eigen vlees vanwege de vele bezuinigingen, stemde de raad van Ouderkerk in met de BON. Bergambacht en Nederlek gaven ruiterlijk toe dat ze op deze wijze hun zelfstandigheid hoopten te behouden en Ouderkerk… Tja, we moesten wat, want dat onze bestuurskracht onvoldoende zou zijn om de nieuwe gemeentetaken uit te voeren was duidelijk en ach, wie weet waar deze BON nog toe zou kunnen leiden in de toekomst?
Als PvdA hebben we ons fel verzet tegen deze beslissing, maar wanneer een democratisch besluit is genomen, houdt het op. CU, SGP, CDA en de VVD gingen voor de BON en de PvdA nam maar weer eens een minderheidsstandpunt in. Dit gebeurt ons vaker in Ouderkerk maar we trekken uiteindelijk vaak aan het langste eind, zeker als het om grote dossiers gaat.
Zonder dat er een budget voor was gingen colleges en ambtenaren aan de slag om tot één ambtelijke organisatie te komen. We hebben het een heilloze missie genoemd, waarmee enorme bedragen gemoeid zouden zijn die naar ons idee door de Ouderkerkse gemeenschap niet op te brengen waren. Maar onvermurwbaar zaaide de boer voort op de rotsen.

Maar het proces liep na een paar maanden spaak. Al snel bleek dat er toch een potje moest komen om externen in te huren en de eerste aanloopkosten te dekken. In februari 2013 kregen de drie raden een verzoek om ieder € 50.000 beschikbaar te stellen. Volgens de burgemeester van Bergambacht werkelijk peanuts voor een dergelijk proces, wat wij als PvdA beslist konden beamen. Dergelijk processen lopen doorgaans namelijk in de miljoenen.

Mogelijk getergd door genoemde uitspraak ontstond er volgens Het Kontakt een verhitte discussie in de Ouderkerkse raad waar de PvdA er op hamerde te willen weten hoe deze kosten werden verantwoord en tot welk bedrag de BON-aanhangers in de toekomst zouden willen gaan. Daarnaast leek het ons niet waarschijnlijk dat in het kader van de lopende herindelingsprocedure de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Vlist en Schoonhoven hun noodzakelijke goedkeuring zouden geven voor dit krediet.
Er werd, uiteraard, niet naar ons geluisterd want wij waren immers tegen.

De discussie die toen volgde was uitermate vermakelijk. Met argumenten als: ‘Wie A heeft gezegd moet nu ook B durven zeggen’ (CDA) en, over de hoogte van het krediet: ‘In deze tijd van bezuinigingen is € 50.000 wel erg veel geld. We zouden alles toch zelf doen? € 25.000 lijkt ons meer dan genoeg’  (CU en VVD).
Deze bestuurders maakten zich op dat moment in mijn ogen volkomen belachelijk door wel heel opzichtig te laten blijken werkelijk geen idee te hebben waaraan ze waren begonnen. De gemaakte kosten voor de inwoners van Ouderkerk overschreden naar ons idee op dat moment al ruim de € 25.000!
Gelukkig voor u en mij ligt de verantwoordelijkheid voor de bestuurlijke toekomst van de Krimpenerwaard niet langer bij deze mensen en zal de Tweede Kamer dit voorjaar een beslissing nemen. De meeste Ouderkerkse BON-brokkenpiloten zijn er nu, nog geen jaar later, van overtuigd dat een K6 de beste oplossing is voor de Krimpenerwaard. Maar ja, wie gelooft die mensen nog?

Hoe het daarna verder ging met de BON?
Midden februari liet minister Plasterk in een brief al weten de BON samenwerking niet als een duurzame oplossing te zien. In juni geeft hij aan over te gaan tot een herindelingsvoorstel van de K5-gemeenten.
Nadat eerder al de gemeenten Vlist en Schoonhoven hadden aangegeven niet in te stemmen met het krediet voor de BON, gaf in september ook de provincie Zuid-Holland aan haar goedkeuring te onthouden.

Als PvdA leken we dus (weer) aan het langste eind te trekken en ons gelijk te halen. Maar is dit iets om blij om te zijn? Nee!
Vanaf dag 1 heeft de PvdA de andere fracties er op aangesproken dat zij zich ooit zullen moeten verantwoorden voor deze bestuurlijke zeperd. Maar waar wij tijdens het BON-proces al stuitten op gebrek aan openheid, lijkt het dat er na de beslissing van Plasterk in Ouderkerk vooral gezwegen moet worden over de BON. Tot vier maal toe heeft de PvdA-fractie, zonder resultaat, gevraagd inzicht te krijgen in de gemaakte kosten voor de BON. Er lijkt geen telraam meer te vinden in het Ouderkerks gemeentehuis. Uiteindelijk is er op persoonlijke titel een WOB-verzoek ingediend waardoor er, al is het globaal, enig inzicht komt in de gemaakte kosten voor de Ouderkerkers. Wij komen uit op € 224.000, een fors bedrag voor de negen maanden dat dit dossier speelde. (Voor afwijkende berekeningen hou ik mij beslist aanbevolen).

Gelukkig komt er 1 januari 2015 een einde aan dit geklungel. Ik kan garanderen: het wordt beter, professioneler en transparanter en als het aan de PvdA Krimpenerwaard ligt: met meer invloed en bevoegdheden voor de inwoners zelf.

O ja, het ministerie van BZK heeft 20 miljoen beschikbaar gesteld om tot de vorming van een K5-gemeente te komen. De raden van de vijf gemeenten hebben in december 2013 hiervan elk € 550.000 beschikbaar gesteld als dekking voor de eerste aanloopkosten!
Ze hadden werkelijk geen idee waar het om ging. En dat is echt iets om verdrietig over te zijn.

 

Aris Maat

Aris Maat

Aris Maat, onze fractievoorzitter, houdt van sport en heeft een brede muzikale belangstelling. Zijn belangrijkste ambitie als raadslid? ‘Hard werken om de beloften aan de kiezer waar te maken.’ Aris is lid van de commissie Algemeen Bestuurlijke Zaken en voorzitter van de commissie Welzijn & Onderwijs.

Meer over Aris Maat